Rittergut Schwemmin

Położony dwa kilometry na zachód od Parsowa, nabyty jeszcze przed majątkiem rodowym. Schwemmin tworzył wraz z Parsowem zabezpieczony testamentem fideikomis rodziny.

Kronika

1. 1765

   Friedrich Wilhelm von Gerlach nabywa Schwemmin dziedzicznie od landrata Hansa Joachima von Kleista 17 stycznia 1765 roku – jeszcze przed późniejszą siedzibą rodową Parsow; w 1772 roku dochodzi zagroda we wsi (Brüggemann 1784).

2. 1779

   Wraz z nabyciem Parsowa oba majątki zostają zjednoczone w jednym ręku.

3. 1809

   Schwemmin i Parsow zostają testamentem ustanowione nierozerwalnym fideikomisem. Pierwszy posiadacz: Carl Heinrich von Gerlach (1783–1860).

4. 1811–1819

   Uwłaszczenie chłopów w majątkach rodziny da się prześledzić co do dnia. Księgi gruntowe obu wsi wymieniają ten sam akt: reces między zwierzchnością dworską a gospodarzami chłopskimi, wynegocjowany w 1811 roku, zawarty 1 listopada 1816 i zatwierdzony w 1819 roku przez Królewską Komisję Generalną w Stargardzie. Gospodarstwa przeszły tym samym na własność ich gospodarzy. Wpis w Schwemminie dodaje dekret Królewskiej Rejencji w Koszalinie z 1 lipca 1827 roku. Panem dworskim, który kazał to wynegocjować, był Carl Heinrich von Gerlach, który przejął ordynację w 1814 roku.

5. 1852

   Pan v. Gerlach ze Świemina pokazuje zebraniu rolników Pomorza Tylnego pasternak „niezwykłej grubości”, wyhodowany na ziemi ryczonej szpadlem; „Ostsee-Zeitung” drukuje pytanie i odpowiedzi. To jedno z nielicznych spojrzeń na uprawę w majątku – zebranie doszło zresztą do wniosku, że lepsza jest marchew.

6. 1860–1906

   Kolejność posiadania jest tym samym wyjaśniona: Carl Heinrich umiera 12 kwietnia 1860 (Kronika Pruskiej Izby Panów, 1885); fideikomis przechodzi na jego najstarszego żyjącego syna Bogislava (1822–1874), a dopiero po jego śmierci na Augusta (1830–1906). August był wtedy od dawna landratem – od 1858 – ale siedział na Drozdowie, które w 1858 zostawiła mu matka; obwieszczenie o nominacji z 1858 nazywa go konsekwentnie „właścicielem majątku Drozdowo”.

7. 1877

   Także dla Schwemmina zakładana jest księga gruntowa według nowego prawa, dziesiątego dnia miesiąca. Tom nosi nagłówek „Księga gruntowa Schwemmina, powiat koszaliński, tom I, karta nr 1”; karta I opisuje „gospodarstwo chłopskie położone w majątku Schwemmin powiatu Fürstenthum” należące do gospodarza i sołtysa Gottlieba Treptowa. Tom zachował się: Archiwum Państwowe w Koszalinie, zespół 26/143 Sądu Obwodowego w Körlinie, sygnatura 208, sto jeden kart. Notatka u góry po prawej odnotowuje, że karta 1 została przepisana i zamknięta w październiku 1932 roku. Zabezpieczono pięćdziesiąt zdjęć.

8. 1905

   Ustawą z 15 czerwca 1905 gmina i okręg dworski Świemino wraz z Parsowem i Warninem przechodzą z sądu rejonowego w Koszalinie do sądu w Karlinie; zmiana obowiązuje od 1 lipca 1905.

9. 1906

   Jak daleko sięgała posiadłość, pokazuje lista wyborcza powiatu koszalińskiego z września 1906 roku. Wymienia właścicieli ziemskich opodatkowanych na wsi podatkiem gruntowym i budynkowym w wysokości co najmniej 225 marek i podaje na ósmym miejscu „von Gerlach August, właściciel dóbr rycerskich, landrat w stanie spoczynku, Parsow”. Przypisane mu są cztery okręgi: majątek Schwemmin wraz z włączonym Stadthofem, który wcześniej należał do Koszalina, gmina Schwemmin, majątek Parsow i gmina Parsow. Stadthof jest tym samym po raz pierwszy poświadczony jako część okręgu dworskiego Schwemmin.

10. 1907/08

    Także Świemino da się uchwycić w dzienniku powiatowym: inspektor Wilhelm Botike wykupuje pod koniec listopada 1908 roczną kartę łowiecką, mistrz stolarski Friedrich Potraz figuruje na tej samej liście, a w zestawieniu zalegających podatników wymienieni są nauczyciel Klatt oraz gospodarze Vahl i Hardt. Za czwarty kwartał 1907 okręg dworski ma odprowadzić do kasy powiatowej 7 marek 32 fenigi składek na ubezpieczenie chorobowe.

11. Anfang 20. Jh.

    Obecny dwór powstaje pośród parku krajobrazowego z pierwszej połowy XIX wieku; oba są objęte ochroną konserwatorską od 1982 roku.

12. 1919–1925

    Koszalińskie księgi adresowe liczą dla gminy i majątku 152 mieszkańców (9 października 1919) i 345 (16 czerwca 1925); poczta to Nasutowo, urząd stanu cywilnego i okręg urzędowy – Parsowo, parafia – Altmarrin. Gospodarstwem kieruje administrator Wilhelm Bottke. Powiatowy regulamin hodowlany z 1925 roku odnotowuje w Świeminie dopuszczonego buhaja rozpłodowego właściciela majątku von Gerlacha – posiadacze krów w gminie mogli korzystać tylko z niego.

13. heute

    Park liczy sześć hektarów; aleja szesnastu dębów jest pomnikiem przyrody, a na skraju wsi leży stary niemiecki cmentarz.

14. 1945

    Wraz z końcem wojny wygasa fideikomis Parsowo-Świemino, ustanowiony testamentem przez Ludwiga Wilhelma Augusta von Gerlacha w 1809; Świemino było w rodzinie od 1765 roku.