Źródła

Książka

Główne źródło historii rodziny przedstawionej na tej stronie.

• Jürgen von Gerlach: von Gerlach. Lebensbilder einer Familie in sechs Jahrhunderten (Deutsches Familienarchiv 160), Insingen 2015, ISBN 978-3-7686-5209-4

  384 strony, sześć tablic genealogicznych, bibliografia i wykaz źródeł, indeks osób i miejscowości. Do nabycia u wydawcy, 40 € plus wysyłka.

  Do źródła ↗

• Inhaltsverzeichnis (PDF, kostenlos)

  Do źródła ↗

• Personen- und Ortsregister (PDF, kostenlos)

  Do źródła ↗

Archiwa

• Gerlach-Archiv, Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg

  Spuścizna Ernsta Ludwiga von Gerlacha oraz częściowe spuścizny Leopolda I i Leopolda II („Archiwum Rohrbeckie"), około 17 000 dokumentów.

  Do źródła ↗

• Gerlach-Archiv im Kalliope-Verbund (ISIL DE-2331)

  3 383 rekordy (stan: wrzesień 2026) obejmujące około 17 000 jednostek – 15 000 listów od blisko 9 000 korespondentów, dzienniki 1809–1877, memoriały, papiery rodzinne – w zespołach: archiwum Raumerów, Leopold, Ernst Ludwig, Wilhelm, Otto i archiwum rodzinne (ze zbiorem specjalnym Chambaud-Charrier). Archiwum trafiło do Erlangen w 1954 roku za sprawą Klausa von Gerlacha i Hansa-Joachima Schoepsa; dostęp na wniosek do celów naukowych.

  Do źródła ↗

• Staatsarchiv Stettin (Archiwum Państwowe w Szczecinie)

  Księgi kościelne i akta dotyczące Parsowa, Schwemmina, Trienke, Drosedowa i Schötzowa.

• Landesarchiv Berlin

  Dokumenty dotyczące urzędu nadburmistrza Carla Friedricha Leopolda von Gerlacha (1809–1813).

• Heimatkreisarchiv Königsberg/Neumark (Bad Freienwalde, Oderlandmuseum)

  Dokumenty dotyczące Rohrbeck i Nordhausen.

• Verein Kolberger Lande

  Artykuły lokalne o Schötzow, Trienke/Simötzel i Drosedowie z historycznymi fotografiami.

  Do źródła ↗

Digitalizaty w domenie publicznej

Swobodnie dostępne źródła współczesne i biograficzne, gotowe do bezpośredniego cytowania.

• J. T. Bagmihl: Pommersches Wappenbuch, Bd. 1, Stettin 1843, S. 177 f. und Tafel LXVII

  Artykuł o Gerlachach z opisem herbu i kolejnością majątków – według informacji rodziny; landrat Carl Heinrich figuruje wśród subskrybentów. Digitalizacja Bawarskiej Biblioteki Państwowej.

  Do źródła ↗

• Alexander Duncker: Die ländlichen Wohnsitze, Schlösser und Residenzen, Bd. 6 (Rohrbeck, Blatt 321) und Bd. 8 (Schoetzow, Blatt 426)

  Litografie z kartą tekstową; opis Rosnowa z 1863 roku podaje kolejność właścicieli od 1281 roku i odbudowę domu po pożarze z 1841 roku. Digitalizacja Biblioteki Centralnej i Krajowej w Berlinie.

  Do źródła ↗

• E. H. Kneschke: Neues allgemeines deutsches Adels-Lexicon, Bd. 3, Leipzig 1861, S. 489 f.

  Herb, odnowienie szlachectwa dla Lebrechta v. Gerlacha i właściciele ziemscy rodziny według księgi adresowej Bauera z 1857 roku.

  Do źródła ↗

• J. Siebmachers großes Wappenbuch, Bd. 3,1: Der Adel des Königreichs Preußen (Edelleute), S. 158, Tafel 183

  Odróżnia rodzinę pomorską (koń z płomieni) od nobilitowanego w 1840 roku berlińskiego prezydenta policji Karla von Gerlacha (koń z wody).

  Do źródła ↗

• Allgemeine Deutsche Biographie, Bd. 9 (1879): Gerlach, Leopold von (General); Gerlach, Ludwig von; Gerlach, Otto von

  Trzy artykuły ADB autorstwa Juliusa von Hartmanna, Karla Wippermanna i Ottona von Ranke – w domenie publicznej na Wikisource.

  Do źródła ↗

• Amtliches Reichstags-Handbuch 1890 (8. Legislaturperiode) und 1893 (9. Legislaturperiode)

  Noty biograficzne o Auguście von Gerlach-Parsow, s. 171 i 168 – szkoła, studia, urzędy, berliński adres. Bez portretów.

  Do źródła ↗

• Julius von Hartmann: Gerlach, Ludwig Friedrich Leopold von, in: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB), Bd. 9 (1879), S. 16–19

  Do źródła ↗

• Hans-Joachim Schoeps: Gerlach, Leopold von, in: Neue Deutsche Biographie (NDB), Bd. 6 (1964), S. 294–296

  Do źródła ↗

• Denkwürdigkeiten aus dem Leben Leopold von Gerlachs, hrsg. von seiner Tochter, 2 Bde., Berlin 1891/92

• Jakob von Gerlach (Hrsg.): Ernst Ludwig von Gerlach. Aufzeichnungen aus seinem Leben und Wirken 1795–1877, 2 Bde., Schwerin 1903

• Heinrich Berghaus: Landbuch des Herzogtums Pommern, Teil III Bd. 1, Anklam 1867, S. 400 f. (Parsow/Schwemmin), S. 423 (Ganzkow u. a.)

• Ludwig Wilhelm Brüggemann: Ausführliche Beschreibung … Vor- und Hinterpommern, Stettin 1784, II/2 S. 596 (Schötzow), S. 604 (Trienke); II/1 S. 424 (Drosedow)

• Alexander Duncker: Die ländlichen Wohnsitze, Schlösser und Residenzen …, Bd. 6 (1863), Blatt 321 „Rohrbeck" und Blatt „Schötzow"

  Digitalizat tomu w Bibliotece Centralnej i Krajowej Berlina.

  Do źródła ↗

• Die Ergebnisse der Grund- und Gebäudesteuerveranlagung im Regierungsbezirk Köslin, 1866

  Powierzchnie i czyste dochody okręgów dworskich Parsowo, Świemino, Trzynik, Drozdowo i Kratzig. Digitalizat Biblioteki Państwowej w Berlinie.

  Do źródła ↗

• Gesetz vom 15. Juni 1905, betreffend die Änderung der Amtsgerichtsbezirke Köslin, Kolberg und Körlin (Gesetz-Sammlung für die Königlich-Preußischen Staaten 1905, S. 245)

  Wymienia gminy Świemino i Parsowo, okręgi dworskie Świemino, Parsowo i Warnino oraz gminę Rabuhn.

  Do źródła ↗

• Walter Leers: Die Zöglinge der Ritterakademie zu Brandenburg a. H. 1705–1913, Brandenburg 1914

  Biogramy Karla Heinricha, Karlosa Ludwiga i Friedricha Wilhelma Bogislava von Gerlach oraz rodzin spokrewnionych przez małżeństwa.

  Do źródła ↗

• Annalen der Landwirthschaft in den Königlich Preußischen Staaten, Wochenblatt, Jahrgang 1868

  Ogłoszenie licytacji tryków ze stada negretti w Trzyniku z 29 września 1868.

  Do źródła ↗

• Amtsblatt der Württembergischen Verkehrsanstalten, Jahrgang 1895, S. 352

  Donosi o otwarciu kolejki kołobrzeskiej 21 lipca 1895 ze stacjami pośrednimi Drozdowo i Trzynik.

  Do źródła ↗

• Kreisblatt des Kösliner Kreises, Jahrgänge 1907 und 1908

  Wykazy kart łowieckich, zwierzchności dworskie i gminne, składki na ubezpieczenie chorobowe. Digitalizaty Bałtyckiej Biblioteki Cyfrowej w Słupsku; tekst udostępniono dla tej strony własnym rozpoznaniem pisma.

  Do źródła ↗

• Gothaisches Genealogisches Taschenbuch der Briefadeligen Häuser, 1907, S. 207–211

  Do źródła ↗

• Meyers Orts- und Verkehrslexikon: Parsow

  Do źródła ↗

• Meyers Orts- und Verkehrslexikon: Rohrbeck

  Do źródła ↗

Nowsza literatura fachowa

Chronione prawem autorskim – na tej stronie jedynie cytowane, nie przejmowane.

• Hans-Christof Kraus: Ernst Ludwig von Gerlach. Politisches Denken und Handeln eines preußischen Altkonservativen, 2 Bde., Göttingen 1994

  Tom 2 dostępny bezpłatnie online (Bawarska Biblioteka Państwowa, digi20).

  Do źródła ↗

• Joachim von Gerlach: Die Gerlach und ihr Wappenbrief, in: Archiv für Sippenforschung 32 (1966), S. 651–655

  Podstawowe opracowanie o dokumencie herbowym z 1433 roku i zgorzeleckich imiennikach (za Kraus 1994, rozdz. I.1).

• Joachim von Gerlach: Die Melsunger Gerlach, in: Archiv für Sippenforschung 34 (1968), S. 348–357

  Linia rodowa z Melsungen.

• Jürgen von Gerlach: 250 Jahre Gerlach'scher Adel. Adelsverleihung an den Hofgerichtsrat Lebrecht Gerlach 1735, in: Archiv für Sippenforschung 51 (1985), S. 241–251

• Jürgen von Gerlach: Leopold von Gerlach 1757–1813, S. 13–18 (zitiert bei Kraus 1994)

• Herman von Petersdorff: Kleist-Retzow. Ein Lebensbild, Stuttgart/Berlin 1907

  O kręgu braci Gerlachów; w domenie publicznej na archive.org.

  Do źródła ↗

• Hans-Christof Kraus (Hrsg.): Ernst Ludwig von Gerlach, Gottesgnadentum und Freiheit. Ausgewählte politische Schriften 1863–1866, Wien 2011

• Hellmut Diwald (Hrsg.): Von der Revolution zum Norddeutschen Bund. Politik und Ideengut der preußischen Hochkonservativen 1848–1866, 2 Bde., Göttingen 1970

• Gothaisches Genealogisches Handbuch, Adelige Häuser Bd. 1, Deutsches Adelsarchiv, Marburg 2015, ISBN 978-3-9817243-1-8

  Zawiera aktualny artykuł genealogiczny „Gerlach (1735)".

• Werner Schochow: Bücherschicksale. Die Verlagerungsgeschichte der Preußischen Staatsbibliothek, Berlin/New York 2003, S. 130–133

• Handbuch für den Preußischen Adel, Bd. 2 (Marcelli Janecki), Berlin 1893, S. 254–257

  Do źródła ↗

• Hans-Joachim Schoeps (Hrsg.): Aus den Jahren preußischer Not und Erneuerung. Tagebücher und Briefe der Gebrüder Gerlach und ihres Kreises 1805–1820, Berlin 1963

• Rolf Straubel: Adlige und bürgerliche Beamte in der friderizianischen Justiz- und Finanzverwaltung, Berlin 2010, S. 41 f.

• Manfred Vollack: Das Kolberger Land. Seine Städte und Dörfer, Husum 1999

• Helmut Sieber: Schlösser und Herrensitze in Pommern, 3. Aufl., Frankfurt 1978, S. 110–112

Wykorzystane źródła internetowe

Stan na 6 września 2026. Artykuły Wikipedii nie zostały przejęte dosłownie, lecz posłużyły jako punkt wyjścia do własnych, niezależnie zweryfikowanych sformułowań.

• de.wikipedia.org – Artikel zu den einzelnen Familienmitgliedern, Gütern und Allianzfamilien

• Stanford University Libraries – Katalogaufnahme mit Inhaltsverzeichnis

  Do źródła ↗

• architektura.pomorze.pl – Kirche und Ortsgeschichte Rohrbeck

  Do źródła ↗

• wiki.genealogy.net – Ortschronik Rohrbeck

• steglitz-museum.de – Gut Steglitz 1801–1841

  Do źródła ↗