Charlotte von Gerlach geb. von Beyme

1792 – 1870

Spadkobierczyni wielkiego kanclerza Beyme · nabywczyni majątku Drosedow

Siedziba rodowa: Trienke, Drosedow, przejściowo Steglitz · Dahlem · Schmargendorf · Ruhleben

Charlotte Wilhelmine von Gerlach z domu von Beyme była jedyną żyjącą córką pruskiego wielkiego kanclerza Carla Friedricha von Beyme (1765–1838, nobilitowanego w 1816 roku) i Charlotte Ernestine Meyer, córki burmistrza Kołobrzegu Salomona Meyera. Po matce odziedziczyła rittergut Trienke, po ojcu w 1838 roku wsie folwarczne Steglitz, Dahlem, Schmargendorf i Ruhleben u bram Berlina, które sprzedała w 1841 roku pruskiemu fiskusowi domenalnemu. W 1840 roku kupiła dodatkowo sąsiedni majątek Drosedow. Poprzez małżeństwo z Carlem Heinrichem von Gerlach majątki te trafiły w posiadanie rodziny i stanowiły, obok Parsowa i Schwemmina, rdzeń pomorskiego majątku ziemskiego rodziny aż do 1945 roku. Rok jej śmierci podawany jest w źródłach różnie – 1870 lub 1872.

Kronika

1792
Urodzona jako córka Carla Friedricha von Beyme i Charlotte Ernestine Meyer.
1814
Ślub z Carlem Heinrichem von Gerlachem; listy jej ojca do małżonków zaczynają się w 1817 roku (BLHA, archiwum rodziny von Winterfeld). Córka Henriette rodzi się w 1820 roku w Parsowie i wychodzi za mąż w 1838 roku w Steglitz. Ogłoszenie zaręczyn przez jej rodziców datowane jest 28 kwietnia 1814 ze Stargardu, gdzie Beyme urzęduje jako gubernator cywilny (Berlinische Nachrichten 3 maja 1814).
1821
Trienke z folwarkiem Zauchram wchodzi do małżeństwa – wdowa po landracie Meyerze dała je w posagu swojej córce, matce Charlotte.
1838–1841
Po śmierci ojca w grudniu 1838 jest jedyną spadkobierczynią czterech wsi folwarcznych pod Berlinem – Steglitz, Dahlem, Schmargendorf i folwarku Ruhleben. W 1841 sprzedaje cały kompleks pruskiemu skarbowi domenalnemu; Dahlem staje się domeną państwową, której podział od 1901 daje początek dzielnicy willowej i naukowej (Jürgen Wetzel, historia Dahlem). Schmargendorf nie zapomniał tych trzech lat: gdy gmina budowała w latach 1900–1902 swój ratusz, nadała pięciu oknom sali herby pięciu rodów, do których wieś kolejno należała; czwarty to herb Beymów, piąty herb Gerlachów.
1857
Księga adresowa Bauera wymienia ją jako panią na Drosedow i Trienke – majątki zapisane są na jej nazwisko.
1838
Po śmierci ojca dziedziczy majątki Steglitz, Dahlem, Schmargendorf i Ruhleben. Wraz z nimi przechodzi na nią pałacyk w Steglitz. Ojciec kazał go tam wznieść po pierwszym odejściu ze służby państwowej w 1807 roku i stamtąd zarządzał majątkami; do domu przylegał park w guście angielskim, do tego winnica, na której później rosły drzewa owocowe, ogród warzywny i owocowy oraz Kieferberg obsadzony sosnami, brzozami i akacjami. Główne wejście prowadziło od wiejskiej łąki przez dziedziniec o powierzchni około jednej morgi (sprawozdanie administracyjne gminy Steglitz 1875–1909).
1840
Kupuje majątek Drosedow od rodziny von Manteuffel.
1841
Sprzedaje berlińskie majątki pruskiemu fiskusowi domenalnemu. Dom pozostał przy państwie, które oddawało go jako mieszkanie zasłużonym: generałowi porucznikowi von Rauch, hrabiemu von Brühl, a w 1853 roku feldmarszałkowi von Wrangel. Od jego nazwiska do dziś nazywa się Wrangelschlösschen; stoi przy Schloßstraße w Steglitz. Grunty rycerskiego majątku, dobre dziewięćset morgów, fiskus rozparcelował w 1848 roku.
1870/1872
Śmierć (źródła podają różne lata).

Zdjęcia

1902Tak gmina przedstawiła swój nowy gmach fachowcom: chromolitografia R. Wollmanna jako barwna tablica w pierwszym zeszycie piątego rocznika „Berliner Architekturwelt”. Towarzyszący artykuł podaje czas budowy – od 1 czerwca 1900 do 1 czerwca 1902 – i opisuje, co stało w pięciu oknach sali: herby pięciu rodów, które posiadały margrabiowską wieś, jako ostatni herb Gerlachów.
R. Wollmann · Berliner Architekturwelt 5 (1902/03), Heft 1, Farbtafel, Verlag Ernst Wasmuth · Zentral- und Landesbibliothek Berlin, gemeinfrei
1902Ratusz Schmargendorf, wzniesiony w latach 1900–1902 według planów J. Otto Kerwiena, w roku ukończenia – jeszcze z drewnianym płotem i otwartym polem. Pięć wysokich ostrołukowych okien w środkowej części to okna sali radnych: w ich szkłach umieszczono herby pięciu rodów, do których należała wieś, piątym był herb Gerlachów. Powyżej mozaiki szklane, które zachowały się do dziś: w najwyższym polu szczytu orzeł marchijski, nad pięcioma oknami pruski herb królewski, po bokach herby czterech rodów margrabiów.
Frisch · Baugewerks-Zeitung 34 (1902), Nr. 76, Tafelbeilage · Wikimedia Commons, gemeinfrei
1902Sala radnych w roku ukończenia. Piaskowcowy kominek nosi płaskorzeźbę Rudolfa Frankego z czarem ognia z „Walkirii”, a nad nią dwie tarcze herbowe; kuty żyrandol ma kształt korony blankowej i również niesie tarcze na swojej opasce. Ściana okienna znajduje się poza kadrem – zdjęcie pięciu okien herbowych nie jest do dziś znane.
Frisch · Baugewerks-Zeitung 34 (1902), Nr. 76, S. 1234 · Wikimedia Commons, gemeinfrei

Źródła i literatura