Friedrich Wilhelm von Gerlach
1711 – 1780
Tajny nadradca finansów · ojciec obu głównych linii
Siedziba rodowa: Schwemmin, Parsow oraz inne majątki pomorskie
⌖ W drzewie genealogicznymFriedrich Wilhelm von Gerlach, syn Lebrechta, służył jako tajny nadradca finansów w Generalnym Dyrektoriacie w Berlinie, w administracji Fryderyka Wielkiego. Był dwukrotnie żonaty, w pierwszym małżeństwie z Christiane Sophie Coeper (1719–1759), w drugim z jej siostrą Antoinette Wilhelmine Coeper. W 1765 roku nabył majątek Schwemmin, między 1772 a 1779 rokiem – źródła podają różne daty – sąsiedni Parsow, a ponadto inne majątki pomorskie (Ganzkow, Mechenthin, udział w Rützow). Jako nadradca finansów brał udział we fryderycjańskiej kolonizacji Warty (Warthebruch): założona w 1773 roku kolonia Gerlachsthal (dziś Gostkowice) nosi jego imię. Po jego śmierci w 1780 roku spadek podzielili między siebie synowie Ludwig Wilhelm August i Carl Friedrich Leopold – tym samym powstała linia parsowska i rohrbecka rodziny.
Kronika
- 1711
Urodzony jako syn Lebrechta Gerlacha.
- 1742–1802
Jak majątki pomorskie trafiły do rodziny, dokumentuje w archiwum osobny poszyt: „II Familien Nachrichten. Die Pommerschen Güter” gromadzi około siedemdziesięciu dokumentów i odpisów z tych sześćdziesięciu lat. Stroną przeciwną są von Podewilsowie i pewien von Walter; obok niego występują jego bracia Martin (1716–1760) i Otto Lebrecht, do tego Sophia Hedewig, a później jego syn Carl Friedrich Leopold.
- vor 1759
Małżeństwo z Christiane Sophie Coeper (1719–1759), córką zamożnej rodziny mieszczańskiej; po jej śmierci poślubia jej siostrę Antoinette Wilhelmine. Wniesiony majątek znacznie powiększa dobra rodziny – po jego śmierci w 1780 pozostaje pięć majątków (Kraus 1994).
- 1745–1765
Berlińskie kalendarze adresowe wymieniają go od 1745 jako radcę wojenno-domenalnego kamery kurmarchijskiej: do 1749 mieszka „w domu kasztelana Liebenwalda przy Markgrafenstraße”, od 1750 do 1764 „przy Charlottenstraße w domu pani radczyni dworu Cöper” – domu teściowej na Friedrichstadt, gdzie zatem dorastali synowie; w latach 1755–1759 istnieje też „dom Gerlachów” w Neu-Cölln. Dopiero kalendarz na rok 1765 nazywa go tajnym radcą finansowym, wojennym i domenalnym w Generalnym Dyrektorium (Biblioteka Państwowa w Berlinie, kalendarze adresowe 1745–1765).
- 1754
Według opisu Pomorza Wutstracka (suplement 1795) od 1754 tajny radca finansowy w Generalnym Dyrektorium w Berlinie; Wutstrack podaje 15 grudnia jako dzień urodzin i 19 grudnia 1780 jako dzień śmierci – co wspiera nekrolog z Hamburgische neue Zeitung („w nocy z 18-go”) wobec starszej daty 22 grudnia.
- 1759
Umiera jego pierwsza żona Christiane Sophie Coeper; historia rodziny nazywa ją pochodzącą „ze starego szanowanego rodu w Bremie”. Z pięciorga dzieci przeżywa tylko dwóch synów: Ludwig Wilhelm August – źródła dziewiętnastowieczne podają kolejność Ludwig August Wilhelm – urodzony 17 sierpnia 1751, i Carl Friedrich Leopold, urodzony 25 sierpnia 1757. Także jej siostra, którą następnie poślubia, umiera przed nim w wieku trzydziestu jeden lat.
- 1765
Nabywa majątek Schwemmin – pierwszą pomorską posiadłość tej linii.
- 1772/1779
Nabycie Parsowa (źródła podają różne lata).
- 1773
Kolonia Gerlachsthal na Warcie zostaje nazwana jego imieniem.
- 1780
Śmierć; podział spadku między synów daje początek linii parsowskiej i rohrbeckiej. Hamburgische neue Zeitung donosi z Berlina: „W nocy 18 tego miesiąca zmarł tu pan Friedrich Wilhelm von Gerlach, królewski tajny radca nadfinansowy, wojenny i domen, w 70. roku życia” (26 grudnia 1780) – tradycja rodzinna podaje 22 grudnia.
- 1780
Śmierć 29 grudnia. Jego młodszy syn jest wówczas już radcą, ale wciąż niepełnoletni (historia rodziny, 1903).
- 1885
Jeden zeszyt miesięcznika „Haus Gerlach” otwiera artykuł o nim. Obok stoją nekrolog zegarmistrza Benjamina Gerlacha z Piławy, zestawienie „von Gerlach w leksykonach szlacheckich” oraz tablica genealogiczna Gerlachów z Rauschnick. Samego tekstu jeszcze nie widziano; rocznik przechowują Berlin, Lipsk, Stuttgart i Bamberg.